Stilstaan om vooruit te gaan

Als er iets is dat je leert hoe nodig het is om minder te clicken als je clickertraint, dan is het wel rijden.
Zowat elke les (behalve dan aan beginners) die ik geef op de grond gaat over minder clicken in plaats van meer. Omdat het als een boemerang terugkeert in je gezicht als je dat niet doet. Niet alleen als je verder gaat met je grondwerk, maar in het bijzonder als je gaat rijden.

Esther is twerking like Cyrey Milus

Esther is twerking zoals Cyrey Milus. Eén been achter de singel betekent: beweeg de achterhand weg.

Om te beginnen, het goede nieuws. Vaak clicken en bijgevolg dus stoppen om een beloning aan te nemen herinnert je er eerst en vooral aan dat je nog steeds kan en zou moeten denken als een clickertrainer, zelfs als je in het zadel bent. Wees duidelijk in wat je vraagt (wat je wil, één ding tegelijk, observeerbaar en definieerbaar, te omschrijven in vijf woorden of minder), beloon vaak, met goede timing.
Heel veel mensen doen ct-dingen op de grond, gaan dan in het zadel en vergeten prompt alles van voordien. Plots moet het paard alles doen, terwijl hij het daarvoor mocht. Dit is het moment waar gewoonlijk de zwepen verschijnen!
Nu, dat vriendelijke, belonende trainen is niet iets dat alleen bij ct hoort. Ik heb ook fantastische dressuurinstructeurs precies dat zien doen. Ik denk alleen dat ct het gemakkelijker maakt voor gewone stervelingen die niet kunnen wat zij kunnen.

Ik denk ook dat het okee is om veel stil te staan bij het uitleggen van de basisrijhulpen. Om die hulpen echt één voor één uit te leggen en op een uitvergrote manier te laten zien wat hun doel is. Of om iets wat het paard of de ruiter niet goed begrijpt op te splitsen , in plaats van hetzelfde ding steeds weer te blijven herhalen in de hoop dat het uiteindelijk begrepen wordt.
Rijden kan nogal overweldigend zijn omdat je veel tegelijk moet doen. Maar als je de componenten apart begrijpt, dan is het makkelijker om ze opnieuw samen te stellen.

Ct helpt de ruiter om duidelijker te zijn over wat hij vraagt aan het paard. Het stoppen helpt hem – nou ja, vaker ‘haar’ – om zichzelf opnieuw bij elkaar te rapen en na te denken over wat ze nu zal vragen, en ze moet nu wel leren voelen, leren focussen om te voelen wat er gebeurt als het gebeurt, want anders kan ze niet clicken. Het is zelf-begeleidend leren. Dat is ook een goed ding voor het paard.

Ct is ook goed voor hoe het paard zelf leert. Clickersavvypaarden hebben een goed begrip over waar de click voor dient, en ze hebben geleerd om actief op zoek te gaan naar het horen van die bridge, dus ze vinden het ‘juiste antwoord’ sneller. Bijvoorbeeld als het nodig is om hun neus er verder uit te rijden of zo. Het neemt de twijfel weg als het loslaten van de ruiter nog veel ruis heeft, bijvoorbeeld omdat de zit niet 100% zeker is.

Maar inderdaad, het is waar dat mensen die beginnen te rijden met ct te vaak stilstaan. Het is een fout die ik zelf maakte toen ik de dingen nog aan het uitproberen was. Het paard begon te denken in statische houdingen, zelfs in beweging. Dat zie je bij die verschrikkelijk traag bewegende paarden die hun voeten slepen en hun kin intrekken.

Dat ‘probleem’ is al veel langer geleden begonnen, lang voor we in het zadel gingen.

Om te beginnen: het zou kunnen dat de ruiter simpelweg niet weet hoe goede beweging er uit hoort te zien. Ik zie zo vaak movieclips en foto’s langskomen waar het paard simpelweg niet correct beweegt, laat staan vloeiend en blij. Mensen zien echt alleen wat ze willen zien. Ze hebben op voorhand al besloten of ze een foto goed gaan vinden of niet. Ze weten niet hoe ze objectief moeten observeren, terwijl ze de ruiter of de methode negeren, maar gewoon alleen kijken naar hoe het paard beweegt. Leren zien is evenzeer een must als leren voelen. Het onder woorden brengen van wat je ziet is noodzakelijk om te kunnen formuleren waar je naar op zoek bent, zodat je ervoor kan clicken!

Ten tweede: de verslaving van clickertrainers om te vaak te clicken (mensen die les van mij hebben gehad weten hoe ik daar over door kan gaan ;-)). We gebruiken de click te lang om gedrag te onderhouden, terwijl we de click alleen maar zouden mogen gebruiken om iets uit te leggen. Zodra het geleerd is, stop met clicken!

Stoppen met clicken is niet hetzelfde als stoppen met belonen. Het betekent alleen dat de beloning er anders uit gaat zien. We lezen en knikken bij lussen en kettingen en cues vervagen en gewoontes creëren, maar we doen het niet werkelijk in de training.
We experimenteren ook nooit met secundaire bekrachtigers. We geraken gehecht aan die allereerste beloning die we vinden en blijven die gebruiken voor alle jaren daarna. We vergeten dat een paard wel degelijk van verschillende dingen houdt, omdat 1/ je hem dat geleerd hebt of 2/ de omstandigheden veranderen en 3/ vooral, hij heeft fun en vertrouwt je, en dat laat een pak meer afwisseling in de beloningen toe, inclusief hoe de aversiviteit van lichte negative bekrachtiging (wijken voor druk) onbetekenend wordt in de algemene positiviteit van de trainingsgeschiedenis en -omgeving.

Fun gaat over meer dan alleen een wortelschijfje. Daarom zeg ik vaak dat het operant conditioneren-quadrant slechts een klein deel van motivatie is. Je kan niet gewoonweg in het positieve bekrachtigings-quadrant gaan zitten en verklaren dat al de rest slecht is. Dat is simpelweg niet hoe het leven in elkaar zit, en ik kom hier in een latere blogpost op terug.

Het bewegen zelf moet de bekrachtiger worden – net zoals dat gaat voor menselijke atleten. De moeilijkheid ligt in de fysieke inspanning die wordt gevraagd. Hard werken voelt in het begin niet fijn. Mogen stilstaan is een bekrachtiger voor een paard dat (nog) niet van die inspanning houdt, maar ook voor een onzekere ruiter (dat maakt mogen stilstaan trouwens een negatieve bekrachtiger, vaak sterker dan de waarde van de wortel). Er moet dus een verschuiving ontstaan van het graag stilstaan, naar het graag bewegen – voor paard zowel als ruiter.
Het vraagt gewoon tijd om spieren te ontwikkelen, maar als clickertrainers zouden we op z’n minst dat proces fijner moeten kunnen maken. Niet alleen door de dingen duidelijker te maken omdat we splitten, clicken en combineren. We kunnen wat mentale fun toevoegen, wat afleiding misschien, zodat het niet voelt als hard werken. Het loslaten van handen, benen, zit, de oefeningen die je vraagt met verschillende gradaties van fun (zoals een hindernisje springen of een bal najagen als beloning voor een schouder-binnenwaarts) leiden dan allemaal naar die allerlaatste click, en misschien een wortelschijfje, of wat het dan ook mag zijn dat je paard op dat moment het liefst heeft.

Ik denk dat we onze paarden veel over correct bewegen, en het plezier van bewegen, kunnen leren voor we naar onze dressuurinstructeur gaan. Misschien ontwikkelen we zelfs een nieuwe manier om dressuur uit te leggen (sorry reining-mensen, ik weet niet zo veel van reining dus ik kan je daar niet bij helpen, hoewel de basics natuurlijk hetzelfde zijn). En we stuwen clickertraining vooruit door dat te doen!

Dus… kan je creatieve, spelenderwijze dingen verzinnen die helpen bij het verhogen van de motivatie die we nodig hebben als we een rijles krijgen? Kan ct ons helpen om daar te geraken met meer helderheid, meer fun, en misschien zelfs in een kortere tijd?
Als dat niet zo is, dan is dat ook iets dat we moeten begrijpen. Het heeft geen zin om je vast te klampen aan iets omdat we nu eenmaal vinden dat het moet werken, eerder dan dat het werkelijk werkt. Maar ik denk dat we in dat geval ons begrip over clickertraining moeten aanpassen, hoe we het toepassen en wat de echt belangrijke dingen in motivatie zijn, eerder dan over dressuur.
Ik ben vastbesloten om dat uit te vissen!