Gezonder denken

Ik word soms erg moe van het moeten verdedigen van clickertraining, en ik doe het dan ook steeds minder. Ik wil me liever focussen op het ontwikkelen van het soort clickertraining dat ook ethisch, cognitief en ethologisch klopt. Voor mij is clickertraining – hoewel het als uitgangspunt operant conditioneren heeft – dan ook nooit iets geweest dat zich alleen maar met de buitenkant van gedrag bezighoudt.

Leren gebeurt niet in een vacuüm en het trainen van paarden dus ook niet. Onze rijbanen zijn geen steriele laboratoria. Je neemt altijd álles mee, en juist dat maakt het verschil tussen iemand die resultaten met z’n paard heeft (en daaraan de band met z’n paard afmeet) en iemand die een band met z’n paard heeft (en daaraan z’n resultaten afmeet).

Vandaag zag ik een foto van iemand die (terecht) zegt dat paarden trainen niet alleen gaat over de buitenkant van gedrag, zoals de behavioristen er voor het eerst naar gingen kijken. Dit was de foto die hij gebruikte om te tonen dat behaviorisme – en dus operant conditioneren – dood is, en dat je je training daar dus niet op mag baseren:

Dat de denkwijze van de behavioristen dood is, is nogal duidelijk. Geen enkele clickertrainer denkt dat er niemand inzit in z’n paard.
Maar dat betekent niet dat dat stukje leertheorie dood is: de basisprincipes gelden nog altijd, en het is nog steeds een goed beginpunt om wat objectiever naar het gedrag van je paard te leren kijken. Maar wat leren en trainen daarentegen zo interessant maakt, is natuurlijk alles wat er daar bovenop gebeurt, waardoor 1 + 1 juist niet altijd 2 is.
Elk paard denkt anders, beweegt anders, voelt anders en neemt dus andere beslissingen. Als trainer heb je een beetje houvast aan die paar vertrouwde regels, maar elk moment is verschillend. Dat is waar het kunnen voelen van de trainer zit.

Nee, geef mij dan maar de foto hiernaast. Dát is wat clickertraining voor mij is: gebaseerd op een paar simpele maar eerlijke, degelijke leerprincipes; maar met een steeds wisselende, verrassende, wonderlijke mix van ethologie, cognitie, biodynamica en al die andere intrigerende invloeden waar ik waarschijnlijk zelfs nog van gehoord heb.