Een beetje creatiever zijn, in plaats van gewoon slim

Wat maakte Einstein tot Einstein? Einstein was intelligent, maar Marilyn vos Savant nog véél intelligenter: ze heeft het ‘wereldrecord’ met een IQ van 228.

Maar ze is niet geniaal. Ze schrijft columns voor een niet zo bijzonder magazine.
Einstein had natuurlijk een meer-dan-gemiddeld inzicht in wiskunde, maar voorál was hij creatief.
Als ik vraag “wat is de helft van 26” dan is je antwoord waarschijnlijk “13”. We hebben geleerd reproductief te denken: gebaseerd op wat we hebben geleerd in het verleden. Als we op school “13” antwoordden was de juf altijd blij. “13” is nu automatisch ons standaard-antwoord geworden elke keer als we het probleem “wat is de helft van 26” tegenkomen. We hebben op voorhand alle mogelijke andere antwoorden uitgesloten en zijn op een bijna arrogante manier zeker van de juistheid van ons antwoord. Maar “de helft van 25” zou ook 2 of 5 kunnen zijn, of zesent, of wintig, of nog wat anders.
En dat is creatief denken.

Als je een probleem tegenkomt met je paard, dan zou het kunnen dat het standaard antwoord werkt. Maar dat betekent niet dat het ook automatisch de beste oplossing is. Meestal denken we in herhalingen. Als we een probleem hebben, denken we aan iets wat voordien werkte (of iets dat we in elk geval zo hebben onthouden) en proberen dat te repliceren. Meer nog: we worden een beetje arrogant over onze oplossingen; al wie het anders doet heeft het niet goed begrepen.

Maar als je nu eens productief denkt, in plaats van reproductief? Op hoeveel manieren kan je naar iets kijken? Hoe kan ik herdenken wat ik zie? Op hoeveel manieren kan ik het oplossen?

’t Is maar een nadenkertje.