Worden paarden niet opdringering van voedselbeloningen?

Jazeker. Geef je paard een paar keer wortels of appels of granen uit de hand en het duurt niet lang of 500 kilo enthousiasme (“méér! méér!”) dendert over je heen, duikt met z’n neus in je jaszak en walst en passant over je tenen. Dat is ontegensprekelijk zo, dat valt niet te ontkennen, het is inderdaad het geval, het is helemaal waar. Erger nog: het escaleert. Wortels en appels en granen zijn duidelijk bijzonder sterke motivators tot “slecht”, maar o zo natuurlijk, gedrag.

Maar die opdringerigheid is juist het beste bewijs dat trainen met voedselbeloningen erg goed werkt. Paarden worden nooit opdringerig omdat ze het wegvallen van druk zo graag hebben! Het is natuurlijk constant opletten, net zoals met kleuters naar de supermarkt gaan, waar het snoep verleidelijk op het onderste schap wordt gelegd. Maar je paard kan het wel degelijk leren, net zoals die kleuters opgroeien tot verantwoordelijke volwassenen die niet met beide handen in de spaghetti-kom duiken zodra die op tafel wordt gezet.

beleefd wegkijken

Gazelle mag de wortel niet aanraken tot ik zeg dat ze mag.

Beleefd blijven als er een worteltje op je hand ligt is niet anders dan beleefd blijven als je met de bak met eten op de wei komt. Dezelfde regels van daar gelden ook bij het aannemen van voedsel uit je hand. Al wat je dus eigenlijk moet doen, is de grenzen een klein beetje verleggen. Maar als je je paard niet vertelt wat de regels zijn, dan zal hij er niet zelf opkomen, want hij zal het invullen met z’n eigen regels. Dus: vertel het hem. “Paard, je mag niet aan het voedsel komen (waar het ook is, wat het ook is, en zelfs als we ver uit elkaar staan en het voedsel ligt in het midden). Je mag ernaar kijken, je mag me laten weten dat je weet dat het er is, maar je mag er geen enkele beweging naartoe maken, behalve als ik zeg dat het mag – en dan mag het alleen op een beleefde en respectvolle manier. En neem geen voedsel aan van iemand anders (zoals kleine kinderen), behalve als ik zeg dat het mag.”

Alzjek: first the task, then the reward

Aljek moet eerst iets doen (de hand aanraken) voor hij de beloning krijgt.

Het beleefd blijven bij voedsel is de tweede oefening die je traint bij clickertraining (na de handtarget). Je zal verbaasd zijn hoe makkelijk je paard het afleert om opdringerig te zijn.
Trainen om niet aan voedsel te komen zonder dat het mag, of om het op een beleefde, niet-opdringerige en respectvolle manier te doen, is een oefening net zoals alle andere. Net zoals al die andere oefeningen beginnen we met kleine stappen, die niet moeilijk zijn – we willen dat het paard slaagt, niet dat het faalt. Precies omdat voedsel zo’n sterke motivator is, zal deze oefening het uiterste van je vragen in verband met timing, gevoel, en evenwicht; die kleine stappen zullen dus ook jou helpen. Als je zelf een fout maakt, is er niks onherstelbaars gebeurd, en kan je gewoon opnieuw beginnen. Net zoals bij al die andere oefeningen is het van belang dat je precies weet wat je wil, en dat je op voorhand een goed beeld hebt van hoe je het gaat aanpakken.
Hoe je er concreet, praktisch aan kan beginnen, vind je uitgebreid, met veel foto’s, oplossingen en alle mogelijke details vooral in Grondwerk met paarden (25€, dat is minder dan een privé-les kost) en elders op deze site.

Lees ook: Unwanted oral investigative behaviour in horses: A note on the relationship between mugging behaviour, hand-feeding titbits and clicker training