Mijn paard wordt er zo hyperactief van

Er kunnen verschillende redenen zijn waarom een paard hyperactief wordt.

Je paard weet niet wat hij moet doen, en dus doet hij al de rest

Je paard vertelt je dat hij heeft begrepen dat als hij iets doet, dat jij dan gaat bridgen en hij dan een beloning krijgt. Alleen is hij er nog niet achter wát hij precies moet doen, en hij probeert dus allerlei dingen die voordien hebben gewerkt, of dingen die hij al lang kent. Dat gebeurt als je een nieuwe oefening vraagt die net wat te moeilijk is, of je geeft een onduidelijke cue zodat hij niet goed weet wat je wil, of een verwarrende cue waarbij bijvoorbeeld je target in tegenstelling is met je lichaamstaal.
De sleutel ligt er in om zélf preciezer te worden in hoe je elke oefening vraagt, in kleinere stappen te werken die makkelijker begrijpbaar zijn voor je paard (zet ‘m op voor succes!) en sneller te belonen – maar dan wel alleen voor die dingen die hij goéd doet, en niet omdat je van z’n hyperactiviteit af wil zijn. Als je hem vlug-vlug beloont omdat hij zo hyper is, beloon je precies wat je niet wil hebben. Blijf kalm, gefocust en precies in wat je wil.

Om je een voorbeeld te geven: als een paard zijn verdiende voedselbeloning niet netjes aanneemt dan krijgt hij niets. Ik zie vaak genoeg dat er toch beloond wordt, en dan wordt het niet netjes aannemen natuurlijk gewoon bekrachtigd. Terwijl als je je paard leert dat hij pas zijn beloning krijgt als hij twee passen achterwaarts zet en het rustig aanneemt, dat ook heel snel begrijpt.
Wie ooit geloofde dat clickertraining niets te maken heeft met lichaamstaal, is op zo’n momenten prompt van dat vooroordeel genezen.

De oefeningen staan nog niet onder stimuluscontrole

Als beginnende clickertrainer verbaast het je dat paarden oefeningen zo snel kunnen leren, precies omdat ze die grote motivatie tonen om aan dat worteltje te komen. Het is erg gemakkelijk om gedrag te krijgen, maar nog niet zo gemakkelijk om al dat nieuwe gedrag onder controle te krijgen. Je hebt veel oefeningen, maar ze staan nog niet op cue.

Jij en alleen jij bepaalt wat de oefening is voor een cue, en wanneer een oefening goed genoeg uitgevoerd is om te belonen. Als jij beloont op het moment dat de oefening voor jou onvoldoende was, namelijk snel “afgeraffeld”, dan zeg je tegen je paard dat het ok is dat hij de oefening snel afraffelt. Als jij pas beloont als hij het weloverwogen, serieus, rustig en helemaal correct uitvoert en pas ná dat je de cue hebt gegeven, dan zal je paard leren dat dàt de eis is vooraleer hij zijn beloning krijgt. Paarden leren heel snel dat het niet 80% ok moet zijn, maar 100%.

Je paard leert sneller dan jij traint

Verder hangt het ook van paard tot paard af. Ik ken paarden die heel langzaam werken, die lang moeten nadenken en waarbij het traintempo héél laag is. Maar ik ken ook super-intelligente en leergierig paarden waar het trainingstempo gewoon te laag ligt.
Zo’n paard is zo ontzettend slim en leert dus zo snel dat het tempo van de clickertraining (eender welke training) door de eigenaar te traag is, waardoor het paard allerlei dingen gaat verzinnen tussen twee oefeningen door. Je moet dan vreselijk snel en geconcentreerd trainen. Terwijl je de voedselbeloning geeft moet je al bijna de cue geven voor de nieuwe oefening (in lussen trainen is erg belangrijk voor dergelijke paarden), anders is hij meteen afgeleid door de omgeving.

Je kan ook een “adhd”-paardje hebben. Het kan zijn dat je na 10 minuten trainen drie keer zo mentaal moe bent als bij een ander paard. Je moet dan echt even uit de piste, nadenken, laten bezinken wat je gezien hebt en weer aan de slag. Paardje niet hoor, die staat al weer aan de draad, te kijken over, onder en tussen de draad om bij je te kunnen komen, snel de blaadjes aan de boom die bewegen inspecteren, even achter ander paard aancrossen enzovoort.
Als je dat paard te traag traint, of als hij niet snel genoeg begrijpt wat je wil gaat hij andere dingen verzinnen. En dan krijg je gedrag dat je niet gevraagd hebt, of dan raffelt hij de oefening af.
Dat beloon je dan ook niet, maar het is het signaal dat je gewoon sneller moeten trainen aan de ene kant, en meer kalmerende oefeningen (zoals hoofd laag) moeten inbouwen, waarbij je paard léért om rustig te blijven.